नेपालगञ्ज, साउन १ : आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को सुरुवातसँगै सरकारले विभिन्न वस्तु र सेवामा नयाँ कर दर लागू गरेको छ। नयाँ आर्थिक ऐन कार्यान्वयनमा आएसँगै आज (साउन १ गते) देखि सुनचाँदीका गहना, दूरसञ्चार सेवा, क्यासिनो, पाँच–तारे होटल लगायतका क्षेत्रमा करको नयाँ दर अनिवार्य रुपमा लागु भएको हो।
अबदेखि सुनचाँदीको गहना खरिद गर्दा मूल्यको २ प्रतिशत विलासिता कर तिर्नुपर्नेछ। पहिले यो कर रु. १० लाखभन्दा माथिको खरिदमा मात्र लाग्थ्यो, तर अब खरिद रकम कति भए पनि कर लाग्नेछ।
व्यवसायीहरूका अनुसार यसले गहना व्यापारमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले सरकारसँग पुनःविचार गर्न माग गरेको छ।
सुनचाँदी मात्र होइन, सरकारका अनुसार आजबाट लागू भएका अन्य प्रमुख करहरू यसप्रकार छन्:
- 📞 टेलिफोन स्वामित्व दस्तुर र दूरसञ्चार सेवा दस्तुर लागू
- 🎰 क्यासिनो रॉयल्टी र विद्युतीय सेवा कर कार्यान्वयन
- 🏨 पाँच–तारे होटलहरूको सेवामा लाग्दै आएको विलासिता करलाई निरन्तरता
- 🚬 इलेक्ट्रोनिक चुरोट (Vape) मा प्रति गुट NPR ३० कर
- 💨 हुक्काको फ्लेवर पदार्थमा प्रति किलो NPR ६० कर
- 🛒 विद्युतीय कारोबारमा लाग्दै आएको VAT हटाइएको छ
यी सबै करहरू चालु आर्थिक वर्षको बजेट वक्तव्यमार्फत घोषणा गरिएका थिए तर साउन १ बाट कार्यान्वयनमा आएका हुन्। आर्थिक ऐन पारित भएपछि यी करहरू अब पूर्ण रूपमा लागू हुनेछन्।
सरकारको तर्क अनुसार यी करहरूले राजस्व वृद्धिमा टेवा पुर्याउने छन्। तर, व्यवसायीहरू भने करको चाप उपभोक्तामाथि पर्ने भएकाले बिक्रीमा असर पर्न सक्ने भन्दै चिन्तित छन्।
नेपालगञ्जका सुन व्यवसायी भन्छन्, “रु. १० हजारको गहना किन्दा पनि अब कर तिर्नु पर्छ, जसले ग्राहकलाई अलमल्याउँछ। यसले त अवैध कारोबार बढ्न सक्छ।”
नयाँ आर्थिक वर्षसँगै कर प्रणालीमा आएको परिवर्तनले सार्वजनिक सेवा, उपभोग्य वस्तु, र विलासिता सामग्रीहरूमा सीधा प्रभाव पार्ने देखिएको छ। सरकारले आवश्यक परे संशोधन गर्न सकिने संकेत पनि दिएको छ।
सुनचाँदीका गहनादेखि लिएर होटल, संचार सेवा र क्यासिनोसम्म करको दायरा फराकिलो बनाइएकाले यसको दीर्घकालीन असर मूल्यवृद्धि र क्रयशक्तिमा पर्ने सम्भावना छ। व्यवसायमैत्री कर नीति ल्याउन अब सरकारको ध्यान जान जरुरी देखिन्छ।
लेखक:नेपालगञ्जपोस्ट डेस्क
